Sayın Nermin TOPTASYAVUZ,
Okul çağındaki çocuklarda birdenbire okula gitmeye karşı beliren yoğun direnç durumu okul reddi ya da okul korkusu olarak adlandırılmaktadır. Okul korkusunun birçok nedeni vardır. Çocuk okula neden gitmek istemez?

Ailevi Nedenler

·Asıl korkulan şey okul değil evden, anneden ayrılmaktır,

·Aile bireylerinin birbirlerine aşırı bağlı ve çoğu zaman bağımlı olması,

·Anne ve babanın çocuğun kendilerine bağlı yada bağımlı kalmasını istemesi,

·Anne babanın kendilerine ve çocuklarına bir şey olacağı konusunda yoğun kaygı duyması,

·Çocuğun, anne yada babasının yokluğunda kendisine yada anne babasına bir şey olacağından korkması,

·Çocuğun yeni bir kardeşin doğması, taşınma, hastalık, yakın birinin ölümü gibi bir stres faktörünün olması.

Okula Bağlı Nedenler ise,
·Duyarsız, sürekli emir veren bir öğretmen yada başka bir okul personeli,

·Uygun olmayan bir sınıf içi yerleştirme, özellikle de çocuğunuzun fazla tehditkar bulduğu bir yere oturtulması,

·Teneffüs, sesli okuma, sınıf önünde ders anlatma, beden eğitimi gibi etkinliklerden korkup, gerçekleştirmede güçlük çekmesine rağmen bunları yapması için zorlanması,

·Okulda ya da okul yolunda fiziksel olarak tehdit edici bir yerin yada birilerinin olması,,

·Okulda hırpalanmasına, reddedilmesine veya kavga etmesine yol açacak bir sosyal beceri eksikliğidir.

Bu problemle ilgili size bazı önerilerimiz olacak. Umarız işinize yarar:

ÖNERİLER:

Anne Babaya Öneriler:

·Okula gitme konusunda ödün verilmemeli, mutlaka okula gitmesi sağlanmalıdır. Bu çözümün yarısıdır.

·Çocuğa, okulun amacını açıklamak, okula gitmesi konusunda ailenin tüm fertlerinin kararlı ve tutarlı olması işe yarar. Okula gitmemesi halinde yapılan çalışmalardan geri kalacağı ve bunun kendisi için bazı aksaklıklara yol açacağını anlatmaya çalışılmalıdır.

·Çocuğun kendini terkedilmiş ve yalnız hissetmesine yol açacak davranışlardan kaçınmalıdır.

·Okula gitmediğinden dolayı çocuğu suçlamamalı, korkusu ve gözyaşlarıyla alay edilmemelidir.

·Vedalaşmaları çabuk ve kısa süreli tutarak, ayrılıkların doğal olduğu hissettirilebilir.

·Ona gününüzün nasıl geçeceğini anlatıp, onunla gününün nasıl geçtiği hakkında konuşmak her ikinizi de rahatlatabilir.

·Çocuğa okula gitmesi gerektiği, zaman geçerse bu korkuya birde derslerden geri kalmış olmanın korkusunun ekleneceği söylenmelidir.

·Çocuğun endişeleri, duyguları üzerinde konuşmak, hem sıkıntısını paylaşmasını hem de anlaşıldığını hissedip rahatlamasını sağlar.

·Bu sıkıntılı durumun geçici olabileceği, kendisiyle aynı durumda olan başka çocuklarında olduğu anlatılabilir.

·Boş zaman ve oyun becerileri kazandırarak anne babaya bağımlılık azaltılabilir.

·Arkadaş toplantıları düzenleyerek, sosyal beceriler kazanmasına fırsat tanınabilir.

·Anne babanın beklenti düzeyini gerçekçi kılıp çocuğa zaman tanıması korkuyu yenmesini kolaylaştırabilir.

Okuldan korkmak, çocukların okula gitmek istememesiyle ortaya çıkan bir tür ayrılma kaygısıdır.



Çocuklar sıklıkla okula gitmeyi istemez ve bunu öfke, ağlama krizleri Ya da karın ağriları bai agrıları gibi bedensel tepkilerle tepkisini ortaya koyabilir. Asıl kaygı, Çocuğun anne ve babasından ayrılırken

ortaya çıkan yoğun kaygıdır ve bu kaygı çocuğun okula gitmesinde zorluklar yaşamasına sebep olmaktadır.



Çocuklar ilk defa okula başlarken Ya da birden bire okula gitmeyi istemez. Ailenin zorlaması ile anksiyetesi dahada artar ve kaygı belitileri çoğalır yemek yememe, anne babaya duyulan kızgınlık ve agresif tepkiler gibi daha zorlayıcı tepkiler vermeye başlar. Ancak okula devam etmesi gerekmektedir bu durumda günlerce sürecek bazı daranışlar sergiler (midesi bulanır, kusar, ağlar, okul yolundan geri döner, sınıftan çıkar annesinin sınıfta olmasını ister annesi uzaklaşınca sınıfta huysuzlaşır annenin peşinden gider vb.)Çocuk genelliklle mutsuz, neşesizdir. Uyku ve iştah problemleri yaşayabilir. Okulda verilen sorunluluklara karşı ilgisizdir ve bu görevler yapmayı rededer. Aileler çocukları ile konuşamaya çalışırlar bu durumda çocuk öğretmeninden korktuğunu, arkadaşlarının onu sevmediğini, onu oyuna almadıklarını çğretmenin onu sevmediğini söyleyebilirler. Bütün bu şiddetli tepkiler tatil günlerinde ve okul saatleri dışında düzelirler.



Ancak bazı şiddetli vakalarda çocuk sürekli olarak huzursuz ve mutsuzdur annesinin peşinden bir dk ayrılmaz hem annesini hemde diğer aile bireylerine adeta yapışık durumda olurlar. Gece anne baba ile aynı yatakta yatmak ister annesini sürekli yanında tutmaya çalışır ve anne biryere gittiğinde yoğun kaygı yaşarlar.




Bazı çocuklar için yeni durumların, başlangıçların uyum sorunu yaratması normaldir. İlk kez okul sebebi ile anneden ayrılan Ya da her tatil sonrası okula başlamakta sorun yaşayan çocukların okula gitmeyi redetmeleri genellikle aile içerisinde çocuğa karşı takınılan tutum ve davranışlardan dolayı oluşmaktadır. Anne (Ya da bakıcı)- çocuk arasındaki bağımlı ilişki çocuğun anneden uzaklaşmasını engellemektedir. Genellikle aile içerisinde çocuğun bireyselleşmesi kısıtlamaktadırlar. Ailenin özellikle çocuğa bakım veren kişinin annenin de çocuğa bağımlı olması, evin içinde baskı uygulanan ve sosyelleşmesi engellenen çocuğun evden dışarıdaki Ya da aileden uzaktaki ortamlardan kaçınması olağandır. Bir diğer faktörde, evde yeni durumların gelişmesi, yeni bir kardeşin gelmesi ve çocuğun henüz bu durumu anlayamamış olması, anne babanın çok koruyucu ve kaygılı kişiler olması, okul öncesii dönemde çocuğun sosyal aktivitelerin kısıtlanmış olması, yeterince arkadaşı olmaması, çocuğun aile içerisinde duygu ve düşüncelerinin ciddiye alınmaması okula başlamasındaki zorluğu derinleşmektedir.



Ailesine bağımlı, ilişki kurmakta zorluk yaşayan, ouun oynamayı ve okul sorumluluklarını reddeden ve ailesi ile ilişkisi iyi organize olmamış bir çocuğun okula başlarken hem ailesini hem öğretmeni zorlayan sorunlar yaşaması olağandır. Bu tip çocukların enerjisi azalır, daha içine kapanık, sinirli, ağlayan ve bedensel belirtiler gözlemlenmektedir.



Okul korkusu yaşayan çocuklar için öneriler;



Çocuğunuzu okula gitmediği için kesinlikle suçlamayın; Bu durumun birçok çocukta görüldüğünü ve tedavi olabilceğini söyleyebilirsiniz.



Çocuğunuza ne şekilde olursa olsun okula gitmesi gerektiğini eğer okula gitmezse derslerinden geri kalacağını ve bu durumun onu dahada çok üzebilceğinden söz edebilirsiniz.



Çocuğunuzla bir anlaşma yapın ve okul girişinden çıkışına adar bir aile bireyinin okulda kalmasını sağlayın mümkünse bu aile bireyi çocuğun en az bağımlı olduğu kişi olsun.



Çocuğunuza okul hakkında gerçek bilgiler verin .Okul öncesi dönemde sosyal ilişkilerini güçlendirmesi için destekleyin. Eğer çocuk okula başladı ise okul dışındaki aktiviteleri desteklenmelidir ( parka gitmek, arkadaşları oynayabilceği ortamlar sağlamak vb.)



Çocuğunuzla daha önce yaşadığınz benzer okul deneyimlerinizi paylaşabilirsiniz ( biliyor musun bende senin yaşındayken okula gitmekte çok zorlanmıştırm gibi) okulda yapılıcak başka keyifli aktivitelerden söz edilebilir resim yapmak oyun saati gibi.



Öğretmeni ile iletişime geçip öğretminnden yardım isteyebilirsiniz öğretmenin sıcak ve sevecen tavıları çocuğa küöük sorumluluklar vermesi genellikle çocuğun okulu sevmesinde büyük rol oynar.



Çocuğunuzun kendine güvenen, başarılı bir birey olabilmesi için onun kişisel becerilerini destekleyerek geliştirmesini saplamanız çocuğunuzun gelecekteki davranışları açısından büyük önem taşımaktadır. Örneğin çocuğunuzun bireysel olarak yapabilceği davranışları yapmasına izin verin döksede yemeğini kendisnin yemesi, uzun zaman alsada giyisilerini kendisinin giymesi vb.



Yukarıda belirtiğimiz önerilerimizle genellikle yüzüysel sorunlar çözümlenebilmektedir. Ancak Çözümlenemeyen durumlarda mutlaka bir uzmana giderek altında yatan duygusal problemin çözülmesi gereklidir aksi halde ilerleyen dönemlerde çok daha ciddi problemler yaşanma olasılığı yüksektir. Okul fobisi ve psikoterapisinde sıklıkla ailede kronik anksiyete, bağlılık, bağımlılık konuları ele alınır. Yaş ne kadar küçükse çocuğun psikoterapiye verdiği yanıt o kadar iyidir ve kısa sürede çocuk okula döner. Stresle ilgili yinelemeler olabilir.